هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )

426

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )

مهاراجه پيشكار » از سوى شاه و گوشه‌نشينى او آغاز گرديد ، هرچند از مدت‌ها پيش ، شاه جوان مقدمات بركنارى محترمانهء وى را فراهم كرده بود . در روزهاى آغازين صدارت وى ، « درگيرى عرب‌هاى مقيم هند » با پليس پايتخت تبديل به بحران ملى شد و امنيت كشور به مخاطره افتاد ، به‌گونه‌اى كه به مدت 3 ساعت ادارهء شهر به دست شورشيان عرب افتاد . « مير لايق على خان » ، به كمك ارتش ملى ، در مدتى اندكى توانست شورش را فرو نشاند و با دستگيرى سران شورش ، اين فتنه در نطفه خاموش سازد ، به‌گونه‌اى كه بسيارى از اعراب مسلمان پايتخت حتى از حيدرآباد نيز گريخته و به شهرهاى مجاور يا روستاهاى اطراف گريختند . وى در تنبيه اخلالگران نيز شدت عمل به خرج داد و فرماندهء شورشيان ، يعنى « سلطان نواز جنگ » را ، كه از سوى فرماندارى كل انگليس در هند حمايت مىشد ، نفى بلد ( تبعيد ) نمود و حكم داد براى جبران خسارت وارده به اموال عمومى كشور در جريان شورش عرب‌ها ، مبلغ 000 ، 100 روپيه نيز پرداخت كند . فرمانده و سردستهء شورشيان ، كه مىپنداشت به كمك پشتيبانى علنى و غيرعلنى دولت انگلستان خواهد توانست در مقابل دولت مركزى مقاومت كند ، دو ساعت در مقرّ خود ايستادگى نمود ؛ اما چون هيچ كمكى به او نرسيد و دريافت كه جان او نيز در صورت استنكاف از حكم « مير لايق على خان » به مخاطره خواهد افتاد ، هم جريمه را پرداخت و هم به سرعت كشور « حيدرآباد دكن » را براى هميشه ترك گفت . شجاعت و درايت نخست‌وزير ، باعث تقويت روابط ميان « شاه » و « وزير » گرديد ، و در جشن باشكوهى كه در كاخ « نظام » به همين مناسب برپا شد ، به « مير لايق على خان » لقب « عماد السلطنه » - كه شبيه به القاب مرسوم قاجاريه در ايران بود - اعطا گرديد . هرچند اين نخست وزير كشور مسلمان‌نشين « حيدرآباد دكن » ، در توسعه اقتصادى ، اجتماعى و فرهنگى كشور ، خاصه تثبيت قوانين و وادار كردن اولياء امور و مردم به اجراى دقيق قانون و مبارزه با رشوه‌خوارى و فساد ادارى و ايجاد مدارس و مساجد و كتابخانه‌ها و خانقاهها و معابد و گسترش فرهنگ و زبان فارسى و احياء